18 Ocak 2009

Ibdi= Başla

Ibxor=1. Tütsü 2. buharlar

Ibın= Erkek çocuk, oğul

Ib’iyd= uzak

Iblis= İblis, şeytan

Ibnêt(i)= canıgönülden ister(im)

Ibnızzınê= veled-i zina

Ibrê= iğne

Ibrıt benc= uyuşturucu iğne

Ibrıt ‘arab= çuvaldızdan küçük iğne

Ibrıt qıfıl= çengelli iğne

Ibriq= sürahi

Ibriz= piriz

Ibruvdê= soğukluk

Ibsat= yaygı

Ibşara= müjde

Ibyar= sürülmemiş ya da nadastaki tarla

Ibyaža= boyama

Icbariyyê= zorlama

Icdet= ecdat, dedelerimiz

Icdiyd= yeni

Icfen il ‘eyn= kirpikler

Iclêl= elbiseler

Icnun= delilik

Icra= 1.kira,2. ücret

Idxıl= gir

Idras= dişler

If’ul= işçiler

Iflen= filan

Ifrata= bozuk paralar

Ifreğ= bulaşık kapları

Ifrıngiyyê = kilidin dili

Iftıker= düşünme

Iftil= hayvanların kışın yemeleri için örülerek bağ şekline getirilen ot

Iftiylê=1. hayvanın omuz bölgesindeki yumuşak et 2 .fitil

Ifved= kalp

Igbir= büyük

I’di= koş

I’ kar= tarla

I’mara= inşaat

I’mem= amcalar, akrabalar, sülale

I’rok= 1.kökler 2. İçli köfte

I’şar= gebe (hayvanlar için)

I’ti= ver

I’yar= ayar

I’yêdê = ot yolma, ot toplama

I’yel= aile efradı

Iğbar= toz

Iğlem= köle

Iğlemık= senin kölen, soran kişiye alçak gönüllü olarak çocuğu için kullanılır

Iğranê= taş yığını

Iğraz= eşyalar

Iğzeynê= elbise dolabı

Iĥcoqet= 1.kalın bağırsaklar,2. Mumbar yemeği

Iĥdaş= onbir

Ihdiyyê= hediye

Iĥfaž= bebek bezi

Iĥloq= bademcikler

Iĥmar= eşek

Iĥram= 1. İhram 2. Kundaktaki bebeği sarmada kullanılan bezler

Iĥsad= hasat

Iĥsenetiyyê= iyilik

Iĥsêb= hesap

Iĥsıb= say(kabul et)

Iĥtılel= ihtilal

Iĥtıram= saygı, hürmet

Ihyay = oh ne mutlu, ne güzel

Iĥyet rasık=( başının sağlığı aşkına ki )

Ixbar = haberler

Ixbeyz= ekmek

Ixleq= huy, ahlak

Ixneq= boğaz

Ixres= dilsiz ol (çeneni kapa)

Ixsara= zarar

Ixt= kız kardeş

Ixtılef = ihtilaf, uyuşmazlık

Ixtıre’e= icat, kendi tasarlama

Ixvê= kardeşler

Ixvel= dayılar, dayıoğulları

Ixverz= kızkardeşin çocuğu, yeğen

Ixyata= dikim

Ixyara= salatalık

Ixžên = almak

Ijlêl= elbiseler

Ijjeen= yazıklar olsun (manasında söz)

Iqa’= düş

Iqbor= mezarlar, mezarlık

Iqleyl= az

Iqmar= kumar

Iqran= akran

Iqtêl=dövüş

Iqfız= üstünden atla

Iqta’= kes

Iqtıf= kopar

Iqtır= damlat

Iqvakalla = Allah kuvvet versin (kolay gelsin)

Iqyaža=1. değiş- dokuş 2. berdel

Iqyemê= kıyamet

Iqzêz= cam eşyalar

Ikbir= büyük

Ikfuf = eldivenler

Iklên= yemek yemek

Ikniysê= kilise

Ikram= ikram

Ikŝir= çok

Iktêb= kitap

Iktiybê= muska

Ikvara= tahılların saklandığı, depo edildiği özel yapılmış odacık

Ikve= işte burada

Ikveyyıs= güzel

Ikya= işte orada

Il= belirtme ön eki (ıl beyt= ev)

Ilbês= don

Ilcêm= dizgin

Ilĥêf= yorgan

Ilĥemdılılleh= Elhamdülillah, Allah’a çok şükür

Il’iynalla = Allah yardımcımız olsun

Ille= 1.ya da 2. Kala (ılle se’e=1 saat kala)3. muhakkak

Illeylê= bu gece

Ilsên (ınsel )= dil

Iltıheb= iltihap

Iltıqyên= karşılaşmak, buluşmak

Ilyevm= bugün

Im= anne

Imbalqat = 1. Benekli 2. Çok korkmuş

Imbarık = hayırlı olsun, mübarek olsun

Imbayyaž = boyalı

Imbehdel = perişan

Imbexxeş = delikli

Imbelqeh = lekeli, karalı

Imbennec= uyuşmuş

Imbêrĥe = dün akşam

Imberreq = parlak, parlatılmış

Imbežžır = müsrif

Imcavraş= şekerlenmiş, şekere dönüşüp bozulmuş

Imceddere = mercimekli buğday pilavı

Imce’lek = kırışık

Imcerrıb= tecrübeli

Imçerçer = yırtık

Imçevreq = çekiştirilerek genişletilmiş, bol (elbise, kumaş)

Imdarmal = Besili olan

Imdavvar = yuvarlak, dairemsi

Imde’bel = kısa ve tombul

Imdeldeĥ = sarkık

Imdellel = şımarık, şımartılmış

Imdeqmeq=Tıknaz, kısa ve cüsseli

Imdêre= besili, iyi yetiştirilmiş (hayvan)

Imdevved= kurtlu

Imdevves = ( ayakla) ezilmiş, sıkıştırılmış

Im’ambas = tıka basa dolu

Im’arram = ağzına kadar dolu

Im’asmas = sıska

Im’ecceb = kolay beğenmeyen, kendini beğenen

Im’eddel = kilolu, dolgun

Im’effen = küflü

Im’ekkem = kötürum, eli ayağı tutmayan

Im’ellem = (öğrenmiş) alışkın

Im’ellım = öğretmen

Im’eş = maaş

Im’eyenê = muayene

Im’evqel = çarpık

Im’evveq = gecikmiş

Imenê = emanet

Imfelfel = (pilav için) tane tane

Imfellet = 1.başıboş 2. boşanmış

Imgammar= kokuşmuş, bozulmuş

Imgebbes= sıkıştırılmış, sıkışık

Imgeddi = dilenci

Imgercem = pürüzlü, girintili çıkıntılı

Imğara= Mağara

Imğerbel= Elenmiş

Imĥammaž= 1.ekşimiş 2. Kızgın, küskün olup kızmak için bahane arayan

Imharval= Elbisesine dikkat etmeyen, elbisesi sarkan, düzensiz

Imĥebbê= Aşk

Imĥed= Masat, bileme aleti

Imĥellef= Yeminli

Imĥellemi= Mhalmi ırkından olan

Imhendıs=mühendis

Imĥevĥel= yamulmuş, eğri büğrü

Imĥi=sil

Imxallıs= kurtarıcı, ayıran

Imxavvas= kıvırcık

Imxeddê= yastık

Imxeffır= korkan birini cesaretlendiren

Imxerbeq= birbirine karışmış (ipler, teller için)

Imxeşveş= aptal, aptal gibi davranan

Imqammar=kızartılmış

Imqas= makas

Imqas žafir= tırnak makası

Imqattaş= kesik kesik

Imqermeç= kırışık

Imqed= kadarında

Imqeşşê= delikli kepçe

Imqevbên= pasaklı, aşırı kirli

Imkelles= sıvalı

Imkemmel= tamamlanmış

Imken= imkân

Imkerked= bulanık

Imke’pel= top şeklinde buruşturulmuş

Imlebbes= giyinik

Imlevven= renkli

Immardal= necis, mundar

Immê= ümmet

Immedden= medenileşmiş

Immekken= uygun pozisyonda

Immelles= pürüzsüz, kaygan

Immi= annem

Immiyyê= ana (kraliçe) arı veya karınca

Imnabbar= tüyü çıkmış, pamuklanmış

Imnavvar= nurlu

Imnavvas= kısık (ateş, ışık)

Imneddem= pişman

Imneffes= inik, havasız ( lastik, balon vb.)

Impartan= tüylü

Impe’çek= ezik (meyve, sebze)

Impeltes= parçalanmış, paramparça

Imrabba= reçel

Imrabba’ = dört köşeli, dörtgen

Imravvas=sivri

Imreypen = üşkağıtçı

Imsaxxar= musahhar

Imsakkar= kapalı

Imsallaĥ= silahlı

Imsallat= yüksek bir yerin kenarında

Imsallıĥ= tamirci

Imsalli = namazlı

Imseclê= teyp

Imseĥ= sil

Imsek= imsak

Imsellê= çuvaldız

Imsen= masat, bileme aleti

Imserseb= dengesiz, aklı dengesini kaybetmiş

Imsevves= 1.kurtlanmış( tahıl) 2. Sakar, düşüncesiz, beceriksiz

Imsık=tut

Imsinê= abdest v.b. işler için kullanılan ağzı dar ibrik

Imşaxxat= çizgili

Imşellef= dilimlenmiş

Imşelleĥ= soyunmuş, çıplak

Imşellıĥ lıqbor= mezarlık soyguncusu

Imşevveş= (kafası) karışık

Imşevveşê= mercimek çorbası

Imşi= yürü

Imtahhar= sünnetli

Imtahhır= sünnetçi

Imtangar= dopdolu

Imtebbel= nohut ezmesi

Imtercım= tercüman

Imtıĥen= sınav

Imvažžaf= vazifeli, memur

Imvesves= hastalık derecesinde aşırı şüpheci

Imzallat= açılmış, saçılmış

Imzangar= paslı

Imžarrabê= döşek

Imzevvec= evli

Imzeyyen= süslü

Incara= talaş

Incas= erik

Incil= İncil

Infesed= bir şeye alışıp her gün isteyen

In’ısmên= kabızlık ( yediği besinleri çıkaramama )

Ingılizi= İngiliz, İngilizce

Inhar= gündüz, gün

Inĥes= bakır

Inĥeq= haksız

Inxelê= kepek (tahılların)

Inxırtên=1. dalmak, 2.saldırmak

Inqara= ana kaya oyularak çıkarılan beyaz toprak

Inqaraf= 1.tiksindi 2. Kırıldı

Inqaža= bitti

Inqılı’= sökül (defol)

Inqışıt= sökül ( defol)

Innê şi= sanki, öyle görünüyor (aslında öyle değil, göstermelik )

Innevb= bu defa

Insab= (kazma, kürek gibi aletlerin) sap

Inŝê= dişi

Insêbiyn= Nusaybin ilçesi (Mardin )

Insêcê= örgü

Insen (ıns)= insan

Insenetiyyê= insaniyet

Int= sen (erkekler için)

Intem= bitti

Intıbıh= dikkatli ol

Intıxeb= seçim

Intıxmên= çok yemekten şişip patlama durumuna gelme

Intıqem= intikam

Intıkyên= uzanma

Intıklên = işini başkasına havale etme, onun yapacağına güvenme

Intımır= gömül (zıbar, yat)

Intın= siz

Intır= bekle

Inti= sen (bayanlar için)

Int u kêfık= keyfin bilir

Inzel=in

Ipsiysê= içine ekmek ufalanmış süt

Ipşen=için

Iptıde= başlangıç

Iramıl= dullar

Iraži= arazi

Irce’= geri dön

Ircêl= adamlar

Ircultiyyê= erkeklik

Irden= giysi kolları

Irğif= yuvarlak ekmek

Irĥel= git

Irkeb= bin

Irmadê= kül

Irmêdiy= kül rengi

Irmuşıl ‘eyn= kirpikler

Irnub= asma filizleri

Irsas=1. Kurşun 2. Kalem ucu

Irtıĥlên = takatten kesilmek

Irtuvbê= rutubet

Iryê= buluntu

Iryên= bulmak

Ises= temel

Isfercelê= ayva

Isfıncê= sünger

Isĥab= akrabalar

Isĥeb= çek

Isĥor= sahur

Isım= isim

Isqaqa= sokak

Isqatat= sakatatlar

Isken= oturma

Iskıffê= kapı eşiği

Iskıt= sus

Islaĥ= silah

Islem= İslam

Isleymuniyyê= bir çeşit kertenkele

Ismıt= sus

Ismiyk= kalın

Isneyneviyyê= kırlangıç

Israfa= bozukluklar

Israr= ısrar

Isse’= şimdi

Istabıl=ahır

Istaxbır= soruştur, haber al

Isted= usta

Istediyyê= ustalık

Istıbır= bekle, sabret

Istıfedê= istifade

Istıĥqeq= istihkak

Istıhlên= haketme

Istı’mel= kullanma

Istıqbel=1. istikbal, gelecek 2. karşılama

Istılqe= havada tutma, yakalama

Istınıt= dinle

Istıreĥe= istirahat

Istışara= fikir sorma

Istıvyên=1. Pişmek 1.meyvelerde olgunlaşmak

Istoĥ= çatısız damın ya da balkonun yüzü

Isvara= bilezik

Isvıd= siyah

Iŝbat= şubat

Iŝmen= para, paralar

Iŝmeynyê= sekiz

Iŝmeynyin= seksen

Iŝnaş= oniki

Iŝneyn= iki

Işĥar= isin oluşturduğu siyahlık

Iş’ ir= arpa

İş’ireye= şehriye

Işqevlıt …= …dediği gibi

Işkelê= ayakkabı

Işleĥ=(elbise) çıkar

Işmar= kadın şalvarındaki elbise lastiği

Işmir= bir tutam ot

Işrab = iç (emir)

Işşoşş= çüş

Iştaĥ= eğimli yamaçlardaki tarla

Işteq= özledi

Iştırkên= karışma

Iştihe= canı isteme

Iştı’len= tutuşmak

Iştum = sövmek, küfür (etmek)

Işvey= az

Işvey ışvey= az az, yavaşça

Işyar=şuuru yerinde, uyanık

Itbax= 1.pişirme, 2.pekmez yapma faaliyeti

Itfa= söndürme

Itfal=çocuklar

Itfažžal= buyur

Itfêyê= kazanın oturacağı yer için üç yana taşlardan kurulmuş ocak

Itfıngê= tüfek

Itĥêl= dalak

Itĥiynê= tahin

Itqerreb= yaklaş

Itla’= çık

Itlaq= salıverme

Itrab= toprak

Ityar= ev önündeki küçük bahçe

I’ yunet= gözlükler

Izbelê= çöplük, pislik dökülen yer

Izbib= kuru üzüm

Izğeyyır= küçük

Ižla’= kaburgalar

Izlem= adamlar

Iznud=kadınların namaz kılarken kollarına giydikleri kolluklar

Izreq= morluk

Izya’= köyler

Izyara= ziyaret

Izyêdê= 1.fazlalık, 2.apandisit

Izyen= hata, ziyan

İze’e= operlör

Ižın=1. Kulak 2. İzin

Ižra’= metrenin üçte biri, parmak uçlarından dirseğe kadar olan uzunluk ölçüsü

Ižyel=kucak

< Önceki		Sonraki >