Imhellemiler Kimdir?

Yazar nasrallah | 15 Haziran 2008

Mahalmi olarak anılan halk topluluğu gündelik yaşamlarında semitik bir dil ailesine mensup Arapçanın kıltu (Qultu) lehçesini konuşan, inanç bakımından çoğunluk Sünni İslam ve Şafii mezhebindendirler.Ayrıca Hristiyan ve Musevi Mıhellemiler de bulunmaktadır.

Nüfuslarının büyük bir bölümünün Turabdin ve çevresinde olduğu Mıhellemiler hakkında ileri sürülen görüşlerden birisi Mıhellemilerin Beni Rebia’ya (büyük bir arap kabilesi) bağlı kabilelerden oluştuğu görüşüdür.Bir başka görüşe göre ise Mıhellemilerin Aramilerin bir kolu olup MÖ.1050 yıllarında Hititlerin gücünün zayıflamasıyla Arabistan çöllerinden Anadoluya gelmiş olduklarıdır. Sami ırkından geldikleri bilenen bu halkla ilgili I.Tiglat Plaser’in yazıtında Ahlami Armaye diye söz edilmektedir.Varolan görüşlerden bir tanesi ise Mıhellemilerin Tunus ve Cezayir’den Anadoluya göç eden Beni-hilal kabilesine mensup Araplardan müteşekkil olduğu ileri sürülüyor.Bunun yanında Mıhellemi kelimesinin XV.Yüzyılda adı geçen bir kürt aşireti olan Maklemite’den kaynaklandığı dolayısıyla bu topluluğun aslında kürt olduğu iddia edilmiştir.Aynı şekilde kimi Süryani kaynaklarınca bu topluluğun aslının Süryani ve Hristiyan olup 1600’lu yıllarda Müslümanlaştığına değinilmişse de 1525 yılındaki Osmanlı belgelerinde kendilerinden Müslüman mahalmi cemaati diye söz edilmektedir.

Mıhellemileri kültür ve yaşam tarzı olarak diğer komşu halklardan ayıran fazla olgu olmadığı ve sadece dil konusunda bir farklılık olduğu görülmektedir.Mıhellemilerin çoğu Türkçe ve Kürtçeyi iyi konuşurlar buna ek olarakta bir istisna olarak Hapsınas (Mercimekli) köyü Süryaniceyi çok akıcı konuşabilmektedirler.Kırsal kesimdeki Mıhellemiler Süryani ve Kürt komşularıyla aynı ekonomik etkinlikleri paylaşırken şehir merkezindekiler ise küçük ve esnaflık ve ticaretle birlikte yoğun olarak resmi devlet işlerinde çalışmaktadırlar.Geniş aile yapısının ve akrabalık kurumunun yaygın olduğu Mıhellemiler de akraba ve grup içi evlilik tercih edilmekle beraber diğer Müslüman komşu halklarla evlilik ilişkileri ve diğer kan dışı akrabalıklar kurmaktadırlar.